Het gaat stil worden op straat: Nederland in de strengste lockdown tot nu toe

Premier Rutte heeft maandagavond 14 december een televisietoespraak gehouden vanuit zijn werkkamer. De toespraak onderstreepte de ernst van de situatie. Het coronavirus grijpt namelijk opnieuw razendsnel om zich heen. De afgelopen weken is een snelle toename in het aantal besmettingen te zien, tot zo’n 9.000 per dag.

Met medewerking van Sam Fish.

Weerslag op de zorg

Ook in de ziekenhuizen en verpleeghuizen komen er elke dag patiënten bij. En dat heeft zijn weerslag op de zorg: al meer dan een miljoen reguliere behandelingen in het ziekenhuis zijn uitgesteld. Ook is het griepseizoen nog niet eens begonnen.

Strengste lockdown tot nu toe

Ingrijpende maatregelen om het coronavirus eronder te krijgen gaan daarom vanaf middernacht in en duren tot dinsdag 19 januari, waarbij bijna alle deuren van bedrijven moeten sluiten. Ofwel de strengste lockdown tot nu toe.

Onderwijs

Vanaf woensdag 16 december tot tenminste maandag 18 januari wordt onderwijs op afstand de norm. Dat geldt voor al het onderwijs in Nederland, net als in het voorjaar. Er worden wel uitzonderingen gemaakt. Bijvoorbeeld voor leerlingen in het examen jaar, het praktijk onderwijs en persoonlijke begeleiding voor leerlingen die speciale aandacht nodig hebben. Ook de kinderopvang blijft alleen open voor kinderen met ouders die een cruciale baan hebben. Dus bijvoorbeeld voor de mensen in de zorg, de politie of het openbaar vervoer.

Winkels gaan dicht

Alle niet-noodzakelijke winkels gaan dicht. Alleen de winkels met eerste levensbehoeften blijven open. Dat zijn onder meer supermarkten, apotheken, slagers, bakkers, drogisterijen, stomerijen, tankstations, dierenspeciaalzaken, locaties voor reparatie en onderhoud van consumentenartikelen en (motor)voertuigenopticiens, winkels buiten voor kerstbomen en bloemenverkoop tot thuiszorgwinkels. De weekmarkten vallen hier ook onder.

Winkels als tuincentra, elektronicawinkels, kledingwinkels, juweliers, warenhuizen, bouwmarkten en meubelboulevards moeten dicht. Speciaal voor bouwmarkten wordt het wel mogelijk om vooraf bestelde spullen af te halen. “Er gaat ook wel eens wat kapot in huis,” benoemt Rutte als reden hiervoor. Ook het bezorgen van spullen blijft gewoon mogelijk.

Steunpakket

Er is een steunpakket voor ondernemers die dat nodig hebben en dat pakket is flexibel. Hoe meer omzetverlies, hoe meer steun de bedrijven krijgen. Daarnaast gaat ook de NOW-regeling weer in. Daarmee kunnen bedrijven hun medewerkers door blijven betalen. De komende tijd wordt er ook gekeken naar wat kan en nodig is om te zorgen dat zo min mogelijk bedrijven omvallen.

Publieke locaties gaan dicht

Vanaf dinsdag 15 december zijn alle publiektoegankelijke locaties gesloten. Dit geldt voor zowel binnen als buiten. Dit omvat echt heel veel. Van dierentuinen en pretparken, musea en kerstmarkten, bioscopen en theaters, casino’s en sauna’s.

In deze categorie zijn er wel een aantal bijzonderheden. Zo mogen hotels openblijven, maar mogen zij het restaurant niet openen en is de roomservice niet beschikbaar. Dit omdat te veel mensen een kamer boekten, alleen maat om buiten de deur te kunnen eten. Bibliotheken gaan dicht, maar je mag wel boeken afhalen. Banken, gemeentehuizen en locaties waar uitvaarten plaatsvinden blijven open. In wijkcentra mogen alleen activiteiten plaatsvinden voor kwetsbare groepen.

Contactberoepen

Voor contactberoepen wordt een verdeling gemaakt; medisch en niet-medisch. De tandarts, fysiotherapeut en verloskundige mag open. De kappers, nagelstudio’s en masseurs moeten de deur helaas sluiten.

Gasten over de vloer

Er geldt vanaf dinsdag 15 december een dringend advies voor gasten. Thuis niet meer dan twee gasten per dag, ouder dan 13 jaar. Er is wel een uitzondering voor de kerst. Op 24, 25 en 26 december mag je maximaal drie gasten thuis ontvangen van 13 jaar en ouder.

Voor buiten geldt een maximale groepsgrootte van twee personen. Tenzij je op pad gaat met je eigen huishouden. Samen wandelen kan dus, maar wel met maar één vriend of vriendin. En altijd op anderhalve meter.

Sport

Alle binnensportlocaties gaan dicht. Hierbij gaat het om bijvoorbeeld zwembaden, sporthallen en sportscholen. De buitensport kan wel doorgaan. Tot 18 jaar kun je sporten in teamverband en alleen buiten. Boven de 18 jaar geldt ook hier een maximum van 2 personen. Dat betekent dus geen teamtraining, geen wedstrijden, geen groepslessen en geen competitie. Alleen sporten mag altijd.

Reizen

Het dringende advies blijft om zoveel mogelijk thuis te blijven en maak geen onnodige reizen of uitstapjes. Voor niet-noodzakelijke reizen naar het buitenland geldt ook het dringende advies; doe dat niet. Boek geen reis voor de periode tot half maart. Eerder was dit nog half januari. De risico’s en onzekerheden zijn te groot. Ook de buurlanden wordt gevraagd niet naar Nederland te reizen. Vanaf dinsdag moeten sowieso alle burgers uit niet-EU-landen een negatieve testuitslag kunnen laten zien als ze vanaf buiten Europa naar ons land komen.

Werk thuis

Het is een advies dat al het hele jaar geldt. Toch blijkt dat dit advies nu veel minder wordt nageleefd dan in het voorjaar. De premier deed ook meteen een oproep aan alle werkgevers in Nederland. “Zorg dat je mensen thuis kunnen werken. Geef hen de mogelijkheid en maak er afspraken over. En daar hoort bij dat het openbaar vervoer er alleen is voor noodzakelijke reizen.”

Discussie

De premier geeft aan dat voor elke maatregelen en binnen elk beroep, doelgroep en locatie een discussie te voeren valt. ‘Het kan toch wel veilig?’ ‘Hier zijn toch geen besmettingen geweest?’ ‘Wat is onze bijdrage aan de verspreiding van het virus?’ “Dat zijn begrijpelijke vragen, maar de cijfers blijven stijgen”, benadrukt Rutte. “Het is nu ‘hoe minder contacten, hoe beter’. We moeten nu alles doen. We moeten door deze zure appel heen bijten voordat het weer beter wordt. En ja, het wordt beter. Er komt een moment dat we corona achter ons laten, dat ons leven weer gewoon wordt. Met heel weinig of geen beperkingen. Dat is niet meteen. Dat is ook niet over een week of over een maand. Maar met het vaccin wordt 2021 wel een jaar van hoop en van licht aan het einde van de tunnel.”

Binnen of buiten de boot?

Veel mensen zullen met veel vragen zitten. Valt een bepaalde winkel binnen de cruciale categorie? Of moet een bepaald contactberoep haar deuren sluiten of mogen ze toch doorgaan? Er zullen veel winkeleigenaren en ondernemers willen checken wat ze mogen en wat niet.

Al die informatie is te vinden op de website van de Rijksoverheid: www.rijksoverheid.nl