
Ermelo had rond 1300 een heus industrieterreintje, en wel in het gebied dat nu Branderskamp heet. Voordat De Verbinding er werd gebouwd hebben opgravingen aangetoond dat hier sprake was van een bloeiende pottenbakkers-industrie. Robbert van der Horst wil een aspect van deze levendige industrie reconstrueren. De bedoeling is een grote én werkende laat-middeleeuwse pottenbakkersoven te bouwen. Bij het project dat Robbert de naam ‘Scherven van geluk’ gaf, heeft hij jouw hulp nodig. Zie voor een indruk schervenvangelukermelo.nl Hij heeft inmiddels al de nodige partners gevonden. Dit zijn de gemeente Ermelo, Museum Het Pakhuis, Oudheidkundige Vereniging Ermeloo/werkgroep Archeologie, Stichting Cultuurkust, Ermelo Buitenleven, Scouting Alexandergroep, Stichting Ermelo's Kunstcollectief (StEK) en keramist en specialist in oude houtgestookte ovens, Aebele Trijsburg.
Nieuwsgierig geworden?
Nieuwsgierig geworden? Zet dan vooral de data 12 en 20 april in je agenda. Op deze avonden vindt er een introductie plaats in Museum Het Pakhuis over wat precies de bedoeling is van het project en hoe jij jouw steentje bij kan dragen. Elke avond zoomt in op een thema dat te maken heeft met het project. Alle introductieavonden bijwonen mag, maar hoeft niet perse. Het is maar net naar welk onderdeel van het project je belangstelling uitgaat. Robbert: “Iedereen is welkom die wil delen in het verhaal dat we gaan vertellen over een stukje ambachtelijke geschiedenis van Ermelo. Dan doen we door iets te maken met elkaar en het moet ook nog werken.” De deelname is natuurlijk gratis en aanmelden gewenst via de website schervenvangelukermelo.nl
Zie voor het programma onderaan dit artikel. Overigens kunnen mensen die de introductieavonden missen altijd later aanhaken.
Doe mee!
Doe mee! Wellicht wordt het één van de leukste avonturen in je leven! Want een avontuur gaat het worden belooft Robbert, en een ware zoektocht. “Er zijn dan wel fundamenten van verschillende ovens in de grond gevonden, maar we weten niet precies hoe ze eruit zagen. Al zijn er wel voorbeelden van, nergens is een hele oven gevonden. Om een dergelijke oven te bouwen gaat dan een hele puzzel worden, een zoektocht die ik niet in mijn eentje kan doen.”
Over Robbert
Robbert is beeldend kunstenaar, producent, bouwer en radio-archeoloog uit Ermelo. “Als kunstenaar deel ik op veel plekken mijn projecten, maar nog nooit in Ermelo.” Sociaal artistieke projecten noemt Robbert zijn werk, ofwel projecten die mensen van verschillende achtergronden, leeftijden en vakgebieden met elkaar verenigt. Neem maar eens een kijkje op zijn website robbertvanderhorst.nl
Kratten met potscherven
Inspiratie voor het project ‘Scherven van geluk’ vormden de kratten met potscherven in Museum Het Pakhuis die in 2014 zijn opgegraven en schoongemaakt door de werkgroep Archeologie van de Oudheidkundige Vereniging Ermeloo. Ook het boekje ‘Terra Cotta Incognita, met als ondertitel ‘Misbaksels uit Ermelo’, dat regio-archeoloog Maarten Wispelwey in samenwerking met Nina Linda Jaspers schreef, maakte diepe indruk op Robbert. Daarin wordt de vondst van de potscherven en resten van ovens op de huidige Branderskamp in Ermelo beschreven.
Uitdaging
Naast de uitdaging om met zijn allen een oven te bouwen, is het de bedoeling dat deze ook daadwerkelijk doet waar die voor wordt gemaakt; het bakken van potten. Daar komt nogal wat kennis bij kijken. Want hoe stook je bijvoorbeeld het vuur zo op dat de potten geen misbaksels worden, maar juist kunstig gebakken gebruiksvoorwerpen. Bovendien is er veel hout nodig om de oven te stoken. Eén van de partners van Robbert, de gemeente Ermelo in de persoon van bosbeheerder Henk Jan Zwart, heeft inmiddels met een groep leerlingen van Christelijke College Groevenbeek, profiel Groen, een deel van het benodigde hout gezaagd van een houthakperceel in het bos. Ook de jongens en meisjes van Scouting Alexandergroep in Ermelo leveren een belangrijke bijdrage in het hout verzamelen. Zij kruipen namelijk straks in de rol van vuurstokers.
Proefstook
Het bouwen van de pottenbakkersoven gebeurt vanaf 16 mei gedurende negen á tien zaterdagen en woensdagen. De eerste echte proefstook vindt plaats op zaterdag 20 augustus tijdens het Oogstfeest Horst en Telgt aan de Oude Nijkerkerweg 21. Voor die tijd hebben kunstenaars van StEK een serie kannen, potten en kruiken gereed die tijdens deze dag worden gebakken in de oven. Daarnaast gaat in september de jeugd tussen de 10 en 14 jaar potten kleien op diverse locaties in samenwerking met kunstenaars van StEK. De originele potscherven die zijn opgegraven vormen hun inspiratiebron. “Met die scherven mogen zij fantaseren wat het geweest zou kunnen zijn, bijvoorbeeld een oortje, en er vervolgens hun eigen pot van kleien.” Op zaterdag 22 oktober worden de creaties van de jeugd gebakken in de pottenbakkersoven tijdens het stookfeest, als onderdeel van de die dag gehouden Herfstmarkt. Bovendien worden de potten die de jeugd heeft gemaakt tentoongesteld in de diverse winkels. Ook is het de bedoeling dat over het project lessen worden ontwikkeld voor kinderen in de leeftijd van 10 tot 14 jaar.
Programma
Dinsdag 12 april, 20.00 uur:
introductie-avond in Museum het Pakhuis. Met als gastsprekers regio-archeoloog Maarten Wispelwey over de geschiedenis van de Ermelosche pottenbakkersindustrie en Aebele Trijsburg, begeleider van de ovenbouw en kenner van middeleeuwse bakken. Verder spreekt boswachter Henk Jan Zwart over het landschap en het eikenhakhout.
Woensdag 20 april, 20.00 uur:
avond over de ovenbouw in Museum het Pakhuis. Na een introductie van het project gaan we praten en brainstormen over de Ermelosche pottenbakkersoven. Met ovenbouwers Aebele Trijsberg en Patrick van Houten.
Vanaf 11 mei tot 9 juli:
iedere woensdag en zaterdag, ovenbouw bij het atelier aan de Watervalweg 162. Op woensdagen van 13.30 tot 21.30 vrije inloop met om 18.00 uur gratis werkmaaltijd. Op zaterdagen van 10.30 tot 17.00 uur vrije inloop met om 13.00 gratis soeplunch. Aanmelden gewenst.