Column: Ed Bok(t) over eigen column: 'Lieve Christianne, ben ik er tóch ingetuind’

De internet-leugen
De legendarische woorden ‘zijn we er toch ingetuind’ van sportverslaggever Herman Kuiphof, tijdens de verloren WK-finale tegen West Duitsland in 1974 schoten direct door mijn hoofd bij het lezen van een door de BOVAG aan mij gerichte e-mail. Het ging om Christianne van der Wal, die in een viraal internetfilmpje beweert dat zij 'die vier euro wel kan lijden aan de pomp'. En exact die woorden zorgden ervoor dat jullie Ed Bok(t), en met hem menigeen in de pen klom en erop reageerde. Tja Lieve lezers en Christianne, dus gaat ‘Ed Bok(t) diep door het stof. Zelfs een ervaren columnist- en met hem velen - is door een geraffineerd geknipt videofragment totaal op het verkeerde been gezet. De Herman Kuiphof uitspraak herinnert eraan dat taal en perceptie een raar spel kunnen spelen. Maar deze keer speelde het internet een heel ander, kwaadaardiger spelletje!

Knieval voor de feiten
De feiten? De quote is 100% echt. Christianne Van der Wal sprak destijds in de Tweede Kamer letterlijk de woorden: "Ik en heel veel mensen kunnen die vier euro lijden aan de pomp." Alleen ging het in dat debat niet over een torenhoge literprijs van vier euro, zoals het internet ons nu wil doen geloven. Het ging over een voorgestelde accijnskorting en omgerekend zou die korting welgeteld vier euro voordeel per tankbeurt opleveren. Haar politieke punt was dat vermogende Nederlanders zoals zij die vier euro korting helemaal niet nodig hebben, en dat de overheid dat geld beter gericht aan de minima kan geven. De online videotruc sneed haar nuance weg, verving 'tankbeurt' door 'literprijs' en zette een heel gilde aan commentatoren waaronder jullie Ed Bok(t) en daarmee ook zijn vele volgers op het verkeerde spoor. Waarvan akte. We zijn er tóch maar mooi ingetuind.

Gezonde paranoia
Maar goed, een mens wordt achterdochtig in deze tijden van digitale misleiding. Dus toen ik de afgelopen dagen nieuws voorbij zag komen, dacht ik bij ‘het eerste de beste’ bericht meteen: ho stop, eerst factchecken. Is dit wel echt, of kijken we hier weer naar een AI-gestuurd staaltje volksverlakkerij? Mijn gezonde paranoia werd helemaal getriggerd toen er op mijn beeldscherm een screenshot van NOS Teletekst pagina 101 voorbijflitste met hallucinant nieuws: 'Kabinet-Jetten gevallen', 'Rusland en Oekraïne sluiten vrede', en 'Meerderheid Syriërs terug naar huis'. Alsof de redactie een vlaag van acute decembergedachte had gekregen, meldde de pagina ook nog dat Zwarte Piet terugkeert bij de NPO, Mijn journalistieke intuïtie gierde direct in de rode cijfers want Teletekst liegt immers nooit! Een korte zoektocht bevestigde het cynisme: deze pagina vol politieke wensdromen bleek een volslagen maar wel een leuke internetfabel.

Haags koopkracht-sprookje
Het tragische is dat we de neppe, vrolijke berichten direct wantrouwen, maar de échte ellende wel gewoon moeten slikken. Neem nu de traditioneel uitgelekte Miljoenennota van het kabinet-Jetten. Het bericht luidde dat, ondanks maandenlang Haagse stoelendans en politiek geharrewar, vrijwel álle Nederlandse huishoudens er komend jaar in koopkracht op achteruitgaan. Ik zocht bij deze deprimerende headlines wél naar de verborgen camera of de knip in de montage. Maar nee. Grondige research leert: dit slechte nieuws is gewoon harstikke echt. Het minderheidskabinet heeft een akkoord bereikt en de beloning voor de burger is een collectieve min achter de komma. Je verzint het niet. En het feest is nog niet compleet. Ik las dat de gasprijs voor nieuwe contracten vrolijk door de grens van 1,70 euro per kuub is geschoten. 'Dat zal wel een oude graphic uit de energiecrisis van 2022 zijn', suste ik mezelf nog echter een snelle blik op actuele tarieven trok me hardhandig terug naar de realiteit. Het is echt waar: we mogen deze winter weer gaan blauwbekken alsof het een nieuwe ‘Olympische sport’ is geworden.

Muggen- en merels terreur
Om de feestvreugde in dit land helemaal compleet te maken, meldden de nieuwsmedia dat het tropische Westnijlvirus nu officieel is uitgebroken in Nederland, inclusief dus de eerste behoorlijke slachtoffers door een besmette mug. Ed Bok(t) hoopte intens dat het een satirisch stukje van De Speld was, een muggenvirus uit de ‘Nijldelta’ in ons drassige kikkerlandje? Maar ‘RIVM-feiten’ liegen niet al maakte Drama Queen Marion Koopmans er met haar stellige verhaal dat ‘merels’ de overbrengers zijn het weer ‘ongeloofwaardig’ Onze merels zijn namelijk, in tegenstelling van Koopmans beweerde geen trekvogels!

Echte ellende
Dus ja, in het filmpje van Christianne vd Wal is Ed Bok(t) er ingetuind, net zoals jullie columnist kortstondig hoopte op dat utopische Teletekst-wonder met z'n Syrische remigratie en geredde Zwarte Pieten. Maar voor de rest van de ellende geldt: het is helaas de onversneden, gortdroge werkelijkheid. De feiten zijn gecheckt. U kunt de wintertruien alvast klaarleggen en de vliegen- muggenmepper in gereedheid houden!